Ideali i të Drejtës Ndërkombëtare!

Wilsoni krijuesi i idealit të së drejtës ndërkombëtare!

20140430-090835 pm.jpg
Presidenti 28 SHBA-Woodrow Wilson

Nëse bota do paqe duhet të ndërtojë një sistem funksional në mbrojtje të lirive të shteteve, ajo duhet të çoj më tej idenë e Presidentit Wilson. Në kundërshtim me politikën ndërkombëtare të mëparshme të ekuilibrit të forcës të mbështetur nga Presidenti Roosvelt. Por le të bëjmë një krahasim midis dy këtyre filozofive dhe një ngjashmëri me situaten ndërkombëtare sot.

20140430-091241 pm.jpg
Presidenti 26 SHBA-Theodore Roosvelt

Theodore Roosvelt ishte Presidenti i 26-të i Shteteve te Bashkuara të Amerikës. Ai ishte një njohës i përkryer i ekuilibrit të forcës dhe që mendonte, dhe besonte në daljen e Amerikës në arenën ndërkombëtare si një Shtet i cili duhet të luante një rol kryesor në ekuilibrin global të forcës. Ky një realitet i kohës i importuar nga Europa e aleancave të fshehta në menaxhimin e marrëdhënieve ndërkombëtare duke balancuar forcat e shteteve ndërmjet njëra tjetrës e kështu duke siguruar një paqe delikate. Në fakt kjo filozofi sundonte gjerësisht nga shek XVIII deri në fillim shekullin e XX.

Woodrow Wilson ishte Presidenti i 28 të i Shteteve te Bashkuara të Amerikës, ishte pikërisht ideali i tij mbi menaxhimin e mardhënieve ndërkombëtare nëpërmjet misionit të shpërhapjes së vlerave dhe parimeve demokratike. Ndërtimin e institucioneve ndërkombëtare që për rrjedhojë kjo ide solli edhe krijimin e Lidhjes së Kombeve. Ajo çka mendonte Presidenti Wilson i cili ishte një Doktor në Shkencat Politike, kishte mendimin e para që paqja varet nga përhapja e demokracisë, dhe e dyta se shtetet duhet të gjykohen mbi të njëjtat kritere morale si gjykohen edhe njerëzit. Ndërsa e treta dhe më e rëndësishmja ishte ndërtimi i një sistemi ndërkombëtar të së drejtës ku të gjitha kombet duhet të bënin pjesë e ta pranonin.

Në konkluzion, ndërmjet dy filozofive ne e dimë që ajo Wilson-iane do të triumfonte mbi atë Roosvelt-iane. Presidenti Roosvelt e quante idealist Presidentin Wilson për sa i perket filozofise se tij në marrëdhënien ndërkombëtare, dhe fatkeqësisht ndërroi jetë për të parë këtë idealizëm realitet me sytë e tij.

20140430-091654 pm.jpg
Roosvelt vs. Wilson

Sot sikur ky idealizëm Wilson-ian të zhvillohej më tej si nga Lidhja e Kombeve dhe më pas në Organizatën e Kombeve të Bashkuara, ku dhe kjo organizatë të bëhej më efikase, ku të ndëshkohen në parimin Wilsonian për konfliktet ndërmjet shteteve iniciatorët e këtyre konflikteve, ato do të minimizoheshin në të ardhmen që në burim. Paqja nuk duhet të jetë kurrë më e shtrenjtë se luftrat që janë zhvilluar, që po zhvillohen dhe që do të minimizohen po të zhvillohej më tej kjo ideologji Wilson-iane.

Ermir Dardha
30.04.2014

Publikuar:

Albania Law Review, Maj, 2014

E drejta e publikimeve rezervohet vetëm me lejen e autorit.

Copyright © 2014

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s